एनईबी कक्षा १२ रसायन विज्ञान प्रश्नपत्र २०८२ (3021'D') उत्तरसहित | PDF
राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड (NEB) · कक्षा ११–१२
एनईबी २०८२ कक्षा १२ रसायन विज्ञान प्रश्नपत्र
एनईबी २०८२ कक्षा १२ रसायन विज्ञान (3021'D') मा जम्मा २२ प्रश्न छन्, पूर्णाङ्क ७५ र समय ३ घण्टा। प्रश्नहरूमध्ये १ अङ्कका ११, ५ अङ्कका ८ र ८ अङ्कका ३ प्रश्न छन्।
कक्षा १२ को परीक्षा राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड (NEB), नेपालले सञ्चालन गर्छ। यो प्रश्नपत्र मूल प्रतिबाट टाइप गरी GyanMul टोलीले जाँचेको हो।
प्रश्नपत्रमा छापिएझैँ हरेक प्रश्न नेपाली र अङ्ग्रेजी दुवैमा दिइएको छ।
खाता निःशुल्क छ। समय, मूल्याङ्कन, हल गरिएका उत्तर र गुरुबाको सहयोग एकै ठाउँमा।
प्रश्नहरू
यहाँ १ अङ्कका ११ प्रश्नको उत्तर दिइएको छ। यी GyanMul का नमुना उत्तर हुन् — नेबले उत्तरकुञ्जिका प्रकाशित गर्दैन, त्यसैले यी बोर्डका उत्तर होइनन्।
प्रश्न ११ अङ्क
धाराको पानीमा रहेको क्लोराइड आयनको मात्रा पत्ता लगाउन प्रयोगशालामा आयतनमितीय विश्लेषण (volumetric analysis) प्रयोग गरिन्छ । माथि उल्लिखित अनुमापनका लागि तलका मध्ये कुन घोल प्रयोग गर्न सकिन्छ ?
(A) BaCl₂ (B) NaOH (C) K₂Cr₂O₇ (D) AgNO₃
To estimate the chloride ion present in tap water, volumetric analysis has been commonly used in laboratory. Which of the following solutions can be used for the above mentioned titration ?
(A) BaCl₂ (B) NaOH (C) K₂Cr₂O₇ (D) AgNO₃
उत्तर:AgNO₃ (सिल्भर नाइट्रेट)
प्रश्न २१ अङ्क
कुनै एक प्रतिक्रियाको अर्ध-आयु (half-life) ५० सेकेन्ड छ र प्रतिक्रियकको प्रारम्भिक सान्द्रता दोब्बर बनाउँदा पनि त्यो उत्तिकै रहन्छ । त्यो प्रतिक्रियाको कोटि (order) कति हो ?
(A) Zero order reaction (B) First order reaction (C) Second order reaction (D) Pseudo-first order reaction
The half-life of a certain reaction is 50 seconds and it remains constant even if the initial concentration of the reactant is doubled. What is the order of the reaction ?
(A) Zero order reaction (B) First order reaction (C) Second order reaction (D) Pseudo-first order reaction
उत्तर:प्रथम कोटिको प्रतिक्रिया
प्रश्न ३१ अङ्क
गिब्स-हेल्महोल्ट्ज समीकरण ΔG=ΔH−TΔS
प्रायः सोधिने प्रश्न
एनईबी २०८२ कक्षा १२ रसायन विज्ञान (3021'D') मा कति प्रश्न र कति अङ्क छन्?
जम्मा २२ प्रश्न, पूर्णाङ्क ७५। १ अङ्कका ११, ५ अङ्कका ८ र ८ अङ्कका ३ प्रश्न छन्।
यो परीक्षामा कति समय दिइन्छ?
३ घण्टा (१८० मिनेट)।
के यो बोर्डको वास्तविक प्रश्नपत्र हो?
हो। यो एनईबी २०८२ को प्रश्नपत्र (कोड 3021'D') हो, मूल प्रतिबाट टाइप गरी GyanMul टोलीले जाँचेको।
के उत्तर पनि दिइएका छन्?
१ अङ्कका ११ प्रश्नको उत्तर यही पृष्ठमा छ (GyanMul का नमुना उत्तर; नेबले उत्तरकुञ्जिका प्रकाशित गर्दैन)। अरू प्रश्नको हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन GyanMul Prep मा छन्, निःशुल्क खाता खोलेर।
यो प्रश्नपत्र PDF मा कसरी डाउनलोड गर्ने?
पृष्ठको माथि रहेको "प्रिन्ट / PDF मा सुरक्षित गर्नुहोस्" थिच्नुहोस् र प्रिन्ट विन्डोमा "Save as PDF" रोज्नुहोस्।
को कुन मानमा प्रतिक्रिया स्वतःस्फूर्त (spontaneous) हुन्छ ?
For what value of
ΔG
will the reaction be spontaneous ?
(A) Positive (B) Zero (C) Negative (D) Infinite
Gibbs-Helmholtz equation is represented as : ΔG=ΔH−TΔS.
For what value of ΔG will the reaction be spontaneous ?
(A) Positive (B) Zero (C) Negative (D) Infinite
उत्तर:ऋणात्मक
प्रश्न ४१ अङ्क
P, Q, R र S को मानक अपचयन विभव (standard reduction potential) क्रमशः +0.34V, -0.76V, +0.0V र -3.05V छन् । तिनको अपचायक क्षमता (reducing power) को सही क्रम कुन हो ?
(A) P > R > Q > S (B) S > R > Q > P (C) Q > P > S > R (D) S > Q > R > P
Standard reduction potential values for P, Q, R and S are +0.34V, -0.76V, +0.0V and -3.05V, respectively. What is the correct order of their reducing power ?
(A) P > R > Q > S (B) S > R > Q > P (C) Q > P > S > R (D) S > Q > R > P
A deep blue complex is formed when conc. ammonium hydroxide is added to an aqueous solution of CuSO₄. Which of the following formulae represents the complex ?
(A) [Cu(NH₃)₄]²⁺ (B) [Cu(NH₃)₄]⁺ (C) [Cu(NH₃)₂]²⁺ (D) [Cu(NH₃)₆]²⁺
उत्तर:[Cu(NH₃)₄]²⁺ (टेट्राअमिनकपर(II) आयन)
प्रश्न ६१ अङ्क
तलका मध्ये 3d शृङ्खलाका संक्रमण धातुहरूको अधिकतम सम्भावित अक्सिडेसन अवस्था (oxidation state) कुन हो ?
(A) +3 (B) +6 (C) +7 (D) +8
Which of the following is the maximum possible oxidation state of the transition metals in 3d series ?
(A) +3 (B) +6 (C) +7 (D) +8
उत्तर:+7
प्रश्न ७१ अङ्क
तलका मध्ये कुन कुन धातुकार्बनिक यौगिक (organometallic compound) हुन् ?
i) CH₃MgI ii) Ni(CO)₄ iii) C₄H₉Li
iv) C₂H₅ONa v) (C₄H₉)₂SnCl₂
(A) i) and ii) only (B) i), ii) and iii) only (C) i), ii), iii) and iv) only (D) i), ii), iii) and v) only
Which of the following are organometallic compounds ?
i) CH₃MgI ii) Ni(CO)₄ iii) C₄H₉Li
iv) C₂H₅ONa v) (C₄H₉)₂SnCl₂
(A) i) and ii) only (B) i), ii) and iii) only (C) i), ii), iii) and iv) only (D) i), ii), iii) and v) only
The organic compound (X) boiled with water gives phenol. What is the compound (X) ?
(A) Chlorobenzene (B) Benzenediazonium chloride (C) Benzenesulphonic (D) Aniline
उत्तर:बेन्जिनडाइअजोनियम क्लोराइड
प्रश्न ९१ अङ्क
तलका मध्ये कुन यौगिकले सकारात्मक कार्बिलएमिन प्रतिक्रिया (carbylamine reaction) दिन्छ ?
(A) (CH₃)₂NH (B) (CH₃)₃N (C) (CH₃)₄N⁺ (D) CH₃NH₂
Which of the following compounds gives positive carbylamine reaction ?
(A) (CH₃)₂NH (B) (CH₃)₃N (C) (CH₃)₄N⁺ (D) CH₃NH₂
उत्तर:CH₃NH₂ (प्राथमिक एमिन)
प्रश्न १०१ अङ्क
आणविक सूत्र C₃H₄O₄ भएको यौगिक 'Z' लाई तताउँदा यौगिक 'Y' र CO₂ ग्यास बन्छ । यौगिक 'Y' लाई P₂O₅ सँग तताउँदा यौगिक 'X' र पानीको अणु बन्छ । यौगिक 'X' पहिचान गर्नुहोस् ।
(A) Ethanoic acid (B) Ethanoic anhydirde (C) Methanoic anhydride (D) Ethanal
A compound 'Z' with molecular formula C₃H₄O₄ is heated to produce compound 'Y' and CO₂ gas. Heating of compound 'Y' with P₂O₅ forms compound 'X' and water molecule. Identify the compound 'X'.
(A) Ethanoic acid (B) Ethanoic anhydirde (C) Methanoic anhydride (D) Ethanal
उत्तर:इथानोइक एनहाइड्राइड
प्रश्न १११ अङ्क
प्रतिक्रियाहरूको एउटा शृङ्खला यसरी देखाइएको छ । (B) लाई (C) मा बदल्ने प्रतिक्रियाको नाम अनुमान गर्नुहोस् ।
Benzene —CH₃Cl / Anhy.AlCl₃→ (A) —CeO₂ |H⁺ / [O]→ (B) —alc.KCN / Reflux→ (C)
Predict the name of reaction that converts (B) to (C).
(A) Benzoin condensation (B) Perkin's condensation (C) Aldol condensation (D) Claisen condensation
A sequence of reactions is represented as :
Benzene —CH₃Cl / Anhy.AlCl₃→ (A) —CeO₂ |H⁺ / [O]→ (B) —alc.KCN / Reflux→ (C)
Predict the name of reaction that converts (B) to (C).
(A) Benzoin condensation (B) Perkin's condensation (C) Aldol condensation (D) Claisen condensation
उत्तर:बेन्जोइन संघनन
प्रश्न १२५ अङ्क
प्रतिक्रियाको तत्क्षण दर (instantaneous rate) को परिभाषा दिनुहोस् । तल दिइएको प्रतिक्रियाको दर अभिव्यक्ति (rate expression) लेख्नुहोस् ।
2N₂O₅(g) → 4NO₂(g) + O₂(g)
यदि NTP मा ३० मिनेटमा 2.24 लिटर O₂ उत्पादन हुन्छ भने N₂O₅(g) को क्षय हुने दर (rate of disappearance) कति हुन्छ ? [5]
2N₂O₅(g) → 4NO₂(g) + O₂(g)
2N₂O₅(g) → 4NO₂(g) + O₂(g)
Define instantaneous rate of reaction. Write down the rate expressions of the following reaction.
2N₂O₅(g) → 4NO₂(g) + O₂(g)
If 2.24 litres of O₂ at NTP is produced in 30 minutes, what is the rate of disappearance of N₂O₅(g) ? [5]
एउटा रासायनिक प्रतिक्रिया यसरी हुन्छ :
CH₃CH₂CH₂Br + जलीय KOH → B + KBr
(A)
क) माथिको प्रतिक्रियामा बनेको यौगिक 'B' पहिचान गर्नुहोस् । [1]
ख) माथिको प्रतिक्रियामा कुन प्रतिस्थापन क्रियाविधि (substitution mechanism) हुन्छ र किन ? [2]
ग) माथिको प्रतिक्रियामा aq. KOH को साटो alc. KOH घोल प्रयोग गर्दा कुन उत्पादन बन्छ ? [1]
घ) यौगिक 'A' बाट नाइट्रोप्रोपेन कसरी प्राप्त गर्नुहुन्छ ? [1]
(A)
(A)
A chemical reaction occurs as follows :
CH₃CH₂CH₂Br + aq. KOH → B + KBr
(A)
a) Identify the compound 'B' in the above reaction. [1]
b) Which substitution reaction mechanism occurs in the above reaction and why ? [2]
c) What is the product formed when alc. KOH solution is used instead of aq. KOH in the above reaction ? [1]
d) How can you obtain nitropropane from compound 'A' ? [1]
यौगिकहरूको एउटा सूची तल दिइएको छ :
पी-एमिनोअजोबेन्जिन, बेन्जिनडाइअजोनियम क्लोराइड, एनिलिन, नाइट्रोबेन्जिन, फिनोल र बेन्जिन
माथिको सूचीबाट उपयुक्त अवस्था र अभिकर्मकसहित प्रतिक्रिया शृङ्खला (reaction chain) तयार पार्नुहोस् । [5]
अथवा
एउटा एलिफ्याटिक यौगिक (A) ले SOCl₂ सँग प्रतिक्रिया गरेर (B) दिन्छ । यौगिक (B) लाई अमोनियासँग तताउँदा (C) बन्छ । यौगिक (C) लाई Br₂/KOH सँग तताउँदा (D) बन्छ । यौगिक (D) लाई कम तापक्रममा NaNO₂/HCl सँग उपचार गर्दा (E) दिन्छ । यौगिक (E) एउटा प्राथमिक एल्कोहल हो जसले सकारात्मक आयोडोफर्म परीक्षण दिन्छ । प्रतिक्रियासहित यौगिक (A) देखि (E) सम्म पहिचान गर्नुहोस् । [5]
अथवा
OR
A list of compounds is given as follows :
P-aminoazobenze, Benzenediazonium chloride, Aniline, Nitrobenzene, Phenol and Benzene
From the above list of compounds, prepare a sequence of reaction chain with suitable conditions and reagents. [5]
OR
An aliphatic compound (A) reacts with SOCl₂ to give (B). The compound (B) is heated with ammonia to produce (C). The compound (C) is further heated with Br₂/KOH to yield (D). The compound (D) gives (E) when treated with NaNO₂/HCl at low temperature. The compound (E) is a primary alcohol which gives positive iodoform test. Identify compound (A) to (E) with the reactions involved. [5]
तलका प्रतिक्रियाहरू देखाउन रासायनिक समीकरण लेख्नुहोस् : [5×1=5]
क) 2,4-DNP परीक्षण
ख) राइमर-टिम्यान प्रतिक्रिया
ग) विलियमसनको प्रतिक्रिया
घ) पर्किनको संघनन प्रतिक्रिया
ङ) वुर्ट्ज-फिटिगको प्रतिक्रिया
Write the chemical equations to illustrate the following reactions : [5×1=5]
a) 2,4-DNP test
b) Reimer-Tiemann reaction
c) Williamson's reaction
d) Perkin's condensation reaction
e) Wurtz-Fittig's reaction
तपाईंलाई A र B नामका दुई यौगिकको मिश्रण दिइएको छ ।
A=CH3CH2CH2−NH2 र B=CH3CH2NHCH3
हफम्यानको विधि (Hoffmann's method) प्रयोग गरेर तिनको मिश्रण कसरी छुट्याउनुहुन्छ ? A र B छुट्याउन नाइट्रस अम्लको परीक्षण दिनुहोस् । [3+2]
You are given the mixture of two compounds A and B.
A=CH3CH2CH2−NH2
[Ar]3d104s2 इलेक्ट्रोनिक विन्यास भएको धातु 'M' आवर्त तालिकाको समूह IIB मा पर्छ र यसलाई सामान्यतया 'जस्ता' भनिन्छ ।
क) धातु 'M' पहिचान गर्नुहोस् र यसको मुख्य खनिज (ore) लेख्नुहोस् । [1]
ख) धातु 'M' लाई किन संक्रमण तत्त्व मानिँदैन ? [1]
ग) भर्टिकल रिटर्ट (vertical retort) को चित्र बनाउनुहोस् । यसको अपचयन प्रतिक्रिया लेख्नुहोस् । [2]
घ) धातु 'M' लाई लामो समयसम्म हावामा राख्दा के हुन्छ ? [1]
The metal 'M' with electronic configuration [Ar]3d104s2 belongs to group IIB in the periodic table and is commonly called 'Jasta'.
a) Identify metal 'M' and write its main ore. [1]
b) Why is metal 'M' not considered as transition element ? [1]
c) Draw the vertical retort. Write its reduction reaction. [2]
d) What happens when metal 'M' is exposed to air for a long time ? [1]
जंग लाग्नु (rusting) भनेको के हो ? फलामको जंग लाग्ने विद्युत्-रासायनिक सिद्धान्त (electrochemical theory) को वर्णन गर्नुहोस् । जंग रोक्ने कुनै दुई उपाय सूचीबद्ध गर्नुहोस् । [5]
What is rusting ? Describe the electrochemical theory of rusting of iron. List any two methods for the prevention of rusting. [5]
सामान्यता समीकरण N1V1=N2V2 व्युत्पन्न गर्नुहोस् । डेसिनर्मल अक्जालिक अम्लको घोललाई पोटासियम परम्याङ्गनेटको घोलसँग अनुमापन गर्दा प्राप्त प्रयोगात्मक तथ्याङ्क तल दिइएको छ । [2]
प्रयोग सङ्ख्या | अक्जालिक अम्लको आयतन (मिलि) ∣KMnO4 को ब्युरेट पाठ्यांक (मिलि) : प्रारम्भिक | अन्तिम
१ | १० | 0.0 | 11.5
२ | १० | 0.0 | 11.0
३ | १० | 0.0 | 11.0
क) माथिको अनुमापनको नाम लेख्नुहोस् । [1]
ख) KMnO4 को तुल्यांक भार (equivalent weight) गणना गर्नुहोस् । [1]
ग) माथिको तथ्याङ्कबाट KMnO4 को सामान्यता (normality) गणना गर्नुहोस् । [2]
घ) KMnO4 सँग अनुमापन गर्नुअघि मानक अक्जालिक अम्ल राखिएको कोनिकल फ्लास्कमा तनु H2SO4 किन थपिन्छ ? [1]
ङ) यो अनुमापनमा टाइट्रेन्ट (titrant) र टाइट्र्यान्ड (titrand) पहिचान गर्नुहोस् । [1]
अथवा
क) गुणात्मक लवण विश्लेषणमा घुलनशीलता गुणनफलको सिद्धान्त र समआयन प्रभावको प्रयोग लेख्नुहोस् । [4]
ख) क्षारको ब्रोन्स्टेड-लोरी र लुइस अवधारणाबीचको भिन्नता लेख्नुहोस् । [2]
ग) 0.01M सान्द्रता भएको HCN को आयनीकरणको मात्रा (degree of ionization) गणना गर्नुहोस् (HCN को Ka=4.8×10−10) । साथै घोलको H+ सान्द्रता र pH पनि गणना गर्नुहोस् । [2]
1 | 10 | 0.0 | 11.5
2 | 10 | 0.0 | 11.0
3 | 10 | 0.0 | 11.0 [2]
अथवा
OR
ख) क्षारको ब्रोन्स्टेड-लोरी र लुइस अवधारणाबीचको भिन्नता लेख्नुहोस् । [2]
ग) 0.01M सान्द्रता भएको HCN को आयनीकरणको मात्रा (degree of ionization) गणना गर्नुहोस् (HCN को Ka=4.8×10−10) । साथै घोलको H+
एउटा कार्बनिक यौगिक (X) ले ग्रिन्यार्ड अभिकर्मकसँग प्रतिक्रिया गरेर (Y) दिन्छ, र (Y) को अक्सिडेसनबाट (Z) बन्छ । (X), (Y) र (Z) तीनै यौगिकले सकारात्मक आयोडोफर्म परीक्षण दिन्छन् ।
क) प्रतिक्रिया र अवस्थासहित यौगिक (X), (Y) र (Z) पहिचान गर्नुहोस् । [3]
ख) यी यौगिकले किन सकारात्मक आयोडोफर्म परीक्षण दिन्छन् ? [1]
ग) यौगिक (Y) लाई स्युडोनाइट्रोल (pseudonitrol) मा कसरी बदल्नुहुन्छ ? [2]
घ) यौगिक (Z) बनाउने कुनै दुई विधि लेख्नुहोस् । [2]
अथवा
तलका रूपान्तरणहरू कसरी गर्नुहुन्छ ?
क) इथानोललाई क्लोरोफर्ममा [2]
ख) फिनोललाई DDT मा [2]
ग) इथोक्सिइथेनलाई मिथोक्सिमिथेनमा [2]
घ) एनिलिनलाई क्लोरोबेन्जिनमा [2]
अथवा
OR
An organic compound (X) reacts with Grignard's reagent to give (Y), which on oxidation gives (Z). All of the compounds (X), (Y) and (Z) give positive iodoform test.
a) Identify the compounds (X), (Y) and (Z) with reactions and conditions involved. [3]
b) Why do these compounds give positive iodoform test ? [1]
c) How would you convert compound (Y) into pseudonitrol ? [2]
d) Write any two methods for the preparation of compound (Z). [2]
OR
How will you carry out the following conversions ?
a) Ethanol into chloroform [2]
b) Phenol into DDT [2]
c) Ethoxyethane into methoxymethane [2]
d) Aniline into chlorobenzene [2]
तलका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् :
क) कागज उत्पादनका लागि कच्चा पदार्थहरू के के हुन् ? [2]
ख) पोर्टल्यान्ड सिमेन्ट उत्पादनको फ्लोसिट (flowsheet) चित्र बनाउनुहोस् । [3]
ग) नाभिकीय संलयन (nuclear fusion) प्रतिक्रियालाई थर्मोन्युक्लियर प्रतिक्रिया पनि भनिन्छ । किन ? [1]
घ) संकलन (addition) र संघनन (condensation) बहुलक कसरी बन्छन् ? प्रत्येकको एउटा उदाहरण लेख्नुहोस् । [2]
Answer the following questions :
a) What are the raw materials for the production of paper ? [2]
b) Draw the flowsheet diagram for the manufacture of Portland cement. [3]
c) Nuclear fusion reaction is also called thermonuclear reaction. Why ? [1]
d) How are addition and condensation polymers formed ? Write an example of each. [2]
Define standard heat of formation. Calculate the heat of formation of acetic acid from the following data :
C(s)+O2(g)→CO2(g)
;
ΔH=−99
kcal/mol
H2(g)+21O2(g)→H2O(l)
;
ΔH=−68
kcal/mol
CH3
COOH
+2O2(g)→2CO2(g)+2H2O(l)
;
ΔH=−208
kcal/mol [5]
OR
You are given the standard reduction potentials,
E0Zn2+/Zn=−0.76V,E0Mg2+/Mg=−2.38V
Answer the following questions :
a) What is standard electrode potential ? [1]
b) Construct the galvanic cell notation for the given electrodes indicating anode and cathode. [2]
c) Write the complete cell reaction for the given cell. [1]
d) Calculate the cell potential for the given cell at
250C.[1]
and
B=CH3CH2NHCH3
How would you separate their mixture by applying Hoffmann's method ? Give the nitrous acid test to distinguish between compounds A and B. [3+2]
सान्द्रता र pH पनि गणना गर्नुहोस् । [2]
Deduce the normality equation,
N1V1=N2V2
. Experimental data obtained by titrating decinormal solution of oxalic acid with potassium permanganate solution are given below.
Expt. No. | Volume of oxalic acid (ml) | Volume of
KMnO4
burrete reading (ml)
| | initial | final
1 | 10 | 0.0 | 11.5
2 | 10 | 0.0 | 11.0
3 | 10 | 0.0 | 11.0 [2]
a) Name the above titration. [1]
b) Calculate the equivalent weight of
KMnO4.[1]
c) Calculate the normality of
KMnO4
from the above data. [2]
d) Why is dil
.H2SO4
added to the conical flask containing standard oxalic acid before titrating with
KMnO4
solution ? [1]
e) Identify the titrant and titrand in this titration. [1]
OR
a) Write the applications of solubility product principle and common ion effect in qualitative salt analysis. [4]
b) Differentiate between Bronsted-Lowry and Lewis concept of bases. [2]
c) Calculate the degree of ionization of HCN having concentration
