एसईई २०८२ विज्ञान तथा प्रविधि प्रश्नपत्र, सुदूरपश्चिम प्रदेश

प्रश्नहरू

यहाँ १ अङ्कका १९ प्रश्नको उत्तर दिइएको छ। यी GyanMul का नमुना उत्तर हुन् — नेबले उत्तरकुञ्जिका प्रकाशित गर्दैन, त्यसैले यी बोर्डका उत्तर होइनन्।

1. प्रश्न ११ अङ्क

   तलका मध्ये कुन सिग्नलले एनालग सिग्नलको प्रयोग गर्छ ? (i) इन्फ्रारेड थर्मोमिटर (Infra-red thermometer) (ii) कम्प्युटर (Computer) (iii) स्मार्ट घडी (Smart watch) (iv) सर्ट वेव रेडियो रिसिभर (Short wave radio receiver)

   Which of the following uses an analogue signal? (i) Infra-red thermometer (ii) Computer (iii) Smart watch (iv) Short wave radio receiver

   उत्तर: (iv) सर्ट वेव रेडियो रिसिभर

2. प्रश्न २१ अङ्क

   यो तालिकाले जनावरहरूको चार समूह देखाउँछ । यसमध्येमा माछा कुन समूहमा पर्छ ? जनावर (Animals) │ मेरुदण्ड नभएका │ मेरुदण्ड भएका ────────────────────────┼─────────────────┼────────────── जमिनमा बस्ने (Terrestrial)│ W │ X पानीमा बस्ने (Aquatic) │ Y │ Z

   Following table shows the four groups of animals. To which group does fish belong? │ (Invertebrates) │ (Vertebrates) ────────────────────────┼─────────────────┼────────────── Aquatic │ Y │ Z (i) W (ii) X (iii) Y (iv) Z

   

   उत्तर: (iv) Z

3. प्रश्न ३१ अङ्क

   दिइएका तथ्य र कथनको आधारमा सही निष्कर्ष छान्नुहोस् । तथ्य: जलवायु परिवर्तन भनेको तापक्रम र वर्षाको ढाँचामा दीर्घकालीन परिवर्तन हो । कथन १: यसले ध्रुवीय हिउँ पग्लँदै जाँदा समुद्री सतह बढ्न सक्छ । कथन २: यसका कारण पृथ्वी प्रत्येक वर्ष सूर्यबाट टाढिँदै जान्छ । (i) तथ्य र दुवै कथनहरू सही छन् । (Fact & both statements are correct.) (ii) तथ्य गलत छ तर दुवै कथनहरू सही छन् । (iii) तथ्य र कथन १ सही छन् तर कथन २ गलत छ । (iv) तथ्य र कथन २ सही छन् तर कथन १ गलत छ ।

   Choose the correct conclusion based on the given fact and statements. Fact: Climate change refers to long-term variations in temperature and precipitation patterns. Statement 1: This can lead to rising sea levels due to melting of ice. Statement 2: It makes the Earth move farther away from the Sun every year. Fact is incorrect but both the statements are correct. Fact and statement 1 are correct but statement 2 is incorrect. (iv) The fact and statement 2 are correct but statement 1 is wrong. Fact and statement 2 are correct but statement 1 is incorrect.

   उत्तर: (iii) तथ्य र कथन १ सही छन् तर कथन २ गलत छ ।

4. प्रश्न ४१ अङ्क

   तलका मध्ये कुन चाहिँ कथन सही छ ? (i) पृथ्वीको सतहबाट उचाइमा जाँदा गुरुत्वप्रवेगको मान घट्छ । (ii) पृथ्वीको सतहबाट उचाइ बढ्दा गुरुत्वप्रवेगको मान घट्छ । (iii) पृथ्वीको भूमध्य रेखीय भागमा भन्दा ध्रुवीय भागमा गुरुत्वप्रवेगको मान कम हुन्छ । (iv) पृथ्वीको सबैभन्दा अग्लो स्थानमा गुरुत्वप्रवेगको मान सबैभन्दा बढी हुन्छ ।

   Which of the following statements is correct? Value of acceleration due to gravity decreases when we go higher from the surface of the Earth. Value of acceleration due to gravity decreases when the height increases from the surface of the Earth. Value of acceleration due to gravity is less at the polar regions than the equatorial region of the Earth. Value of acceleration due to gravity is the most at the highest peak of the Earth.

   उत्तर: (ii) पृथ्वीको सतहबाट उचाइ बढ्दा गुरुत्वप्रवेगको मान घट्छ । [महत्त्वपूर्ण: विकल्प (i) ले पनि ठ्याक्कै यही कुरा अर्को शब्दमा भनेको छ — 'उचाइमा जाँदा घट्छ' र 'उचाइ बढ्दा घट्छ' एउटै कथन हुन् । दुवै सत्य हुन्, त्यसैले यस प्रश्नका दुई विकल्प सही छन् र (i) लेख्ने विद्यार्थी पनि गलत होइन ।]

5. प्रश्न ५१ अङ्क

   दिइएको चित्रमा तरल पदार्थमा वस्तुको तौल कति हुन्छ ? [चित्र: बायाँ — स्प्रिङ ब्यालेन्समा हावामा झुन्ड्याइएको वस्तुको तौल 30 N । दायाँ — उही वस्तु तरलले भरिएको ओभरफ्लो भाँडोमा डुबाइएको; बाहिर निस्केर सानो बिकरमा जम्मा भएको विस्थापित तरलको तौल 5 N ।] (i) 5 N (ii) 25 N (iii) 30 N (iv) 35 N

   In the given figure, what is the weight of an object in liquid? [Figure: left — the object hanging in air from a spring balance weighs 30 N. Right — the same object immersed in an overflow can full of liquid; the displaced liquid collected in the small beaker weighs 5 N.] (i) 5 N (ii) 25 N (iii) 30 N (iv) 35 N

   

   उत्तर: (ii) 25 N

6. प्रश्न ६१ अङ्क

   दिइएको चित्र अध्ययन गरी p र q चिन्नुहोस् । [पहिलो चित्र: बाक्लो माध्यमबाट आएको किरण सतहमा ठोक्किएपछि अपवर्तित किरण सतहकै सहारै (अभिलम्बसँग ९०$^\circ$ मा) गएको; p आपतन किरण र अभिलम्बबिचको कोण । दोस्रो चित्र: किरण सतहबाट बाहिर नगई बाक्लो माध्यममै फर्केको (पूर्ण आन्तरिक परावर्तन); q अभिलम्ब र फर्केको किरणबिचको कोण ।] (i) p- आवर्तित कोण र q- चरम कोण (ii) p- चरम कोण र q- परावर्तित कोण (iii) p- आपतित कोण र q- आवर्तित कोण (iv) p- चरम कोण, q- आवर्तित कोण

   Study the given diagram and identify p and q. [First figure: a ray arriving from the denser medium strikes the surface and the refracted ray grazes along the surface itself (at $90^\circ$ to the normal); p is the angle between the incident ray and the normal. Second figure: the ray does not leave the surface and turns back into the denser medium (total internal reflection); q is the angle between the normal and the returning ray.] (i) p - angle of refraction and q - critical angle. (ii) p - critical angle and q - angle of reflection. (iii) p - angle of incidence, q - angle of refraction. (iv) p - critical angle and q - angle of refraction.

   

   उत्तर: (ii) p- चरम कोण र q- परावर्तित कोण

7. प्रश्न ७१ अङ्क

   Aufbau को सिद्धान्तअनुसार तलका मध्ये कुन क्रम सही छ ? (i) 2s 2p, 3p, 4s (ii) 2p, 3s 3p, 4s (iii) 2p, 3s, 4s, 3p (iv) 1s, 2p 2s, 3s

   According to the Aufbau's principle, which of the following sequences is correct? (i) 2s 2p, 3p, 4s (ii) 2p, 3s 3p, 4s (iii) 2p, 3s, 4s, 3p (iv) 1s, 2p 2s, 3s

   उत्तर: (ii) 2p, 3s 3p, 4s

8. प्रश्न ८१ अङ्क

   म्याग्नेसियमलाई नाइट्रोजनसँग बाल्दा हुने रासायनिक प्रतिक्रिया दिइएका समीकरणमध्ये कुन सही छ ? (i) Mg + N —Δ→ MgN (ii) Mg + N₂ —Δ→ MgN₂ (iii) 3Mg + N₂ —Δ→ Mg₃N₂ (iv) 6Mg + N₂ —Δ→ 2Mg₃N₂

   Which of the following equation is correct for the chemical reaction while burning magnesium with nitrogen? (i) Mg + N —Δ→ MgN (ii) Mg + N₂ —Δ→ MgN₂ (iii) 3Mg + N₂ —Δ→ Mg₃N₂ (iv) 6Mg + N₂ —Δ→ 2Mg₃N₂

   उत्तर: उत्तर: (iii) 3Mg + N₂ —Δ→ Mg₃N₂

9. प्रश्न ९१ अङ्क

   दिइएकामध्ये फलामको मुख्य धाउ कुन हो ? (i) अर्जेन्टाइट (Argentite) (ii) चाल्कोपाइराइट (Chalcopyrite) (iii) सिडेराइट (Siderite) (iv) हेमाटाइट (Haematite)

   Which of the following is the main ore of iron? (i) Argentite (ii) Chalcopyrite (iii) Siderite (iv) Haematite

   उत्तर: (iv) हेमाटाइट

10. प्रश्न १०१ अङ्क

    साबुनको बारेमा दिइएका कथन र तर्कहरू अध्ययन गर्नुहोस् । कथन: साबुन वातावरणीय दृष्टिकोणले सुरक्षित छ । तर्क १: साबुन जैविक विच्छेदन हुने भएकाले वातावरण प्रदूषण गर्दैन । तर्क २: कडा पानीमा साबुनले स्कम नामक पदार्थ दिने भएकाले कपडा र भाँडाहरू सफा गर्दछ । (i) कथन र तर्क १ गलत छ तर तर्क २ सही छ । (ii) कथन र तर्क २ सही छ तर तर्क १ गलत छ । (iii) कथन र तर्क २ गलत छन् तर तर्क १ सही छ । (iv) कथन र तर्क १ सही छन् तर तर्क २ गलत छ ।

    Study the following statement and arguments about soap. Statement: Soap is environment friendly. Argument 1: Soap is biodegradable, hence does not pollute environment. Argument 2: Soap gives scum in hard water and makes clothes and utensil clean. Statement and argument 1 are wrong but argument 2 is correct. Statement and argument 2 are correct but argument 1 is wrong. Statement and argument 2 are wrong but argument 1 is correct. Statement and argument 1 are correct but argument 2 is wrong.

    उत्तर: (iv) कथन र तर्क १ सही छन् तर तर्क २ गलत छ ।

11. प्रश्न १११ अङ्क

    वैज्ञानिक परीक्षण गर्दा नियन्त्रित चरहरूलाई समान अवस्थामा राखिन्छ, किन ?

    Why is the controlled variable kept unchanged in scientific experiment?

    उत्तर: किनभने आश्रित चरमा आएको परिवर्तन स्वतन्त्र चरकै कारणले आएको हो भनी निश्चित गर्न सकियोस् भनेर । नियन्त्रित चर पनि सँगै फेरिए भने नतिजामा देखिएको फरक कुन कारणले आयो भनी छुट्याउनै सकिँदैन, र प्रयोग नै अविश्वसनीय बन्छ ।

12. प्रश्न १२१ अङ्क

    चमेरो र ह्वेलका धेरै विशेषताहरू असमान भएतापनि यिनीहरूलाई एउटै वर्गमा राखिएको छ, किन ?

    Bat and whale have many dissimilarities, yet they are kept in the same class, why?

    उत्तर: किनभने वर्गीकरण बासस्थान वा बाहिरी बनावटका आधारमा होइन, आधारभूत शारीरिक विशेषताका आधारमा गरिन्छ — र यी दुवैमा स्तनधारी वर्गका सबै मुख्य लक्षण छन् : $\cdot$ दुवै तातो रगत भएका (warm-blooded) हुन् । $\cdot$ दुवैले फोक्सोबाट श्वासप्रश्वास गर्छन् । $\cdot$ दुवैले बच्चा जन्माउँछन् र स्तनबाट दुध खुवाएर हुर्काउँछन् । $\cdot$ दुवैको शरीरमा कुनै न कुनै अवस्थामा रौँ हुन्छ र मुटुमा चार कोठा हुन्छन् । त्यसैले चमेरो हावामा उड्ने र ह्वेल पानीमा पौडने भए पनि दुवै स्तनधारी (Mammalia) वर्गमै पर्छन् ।

13. प्रश्न १३१ अङ्क

    यदि कुनै वस्तुको तौल पृथ्वीको सतहमा 150 N छ भने उक्त वस्तुको तौल चन्द्रमाको सतहमा कति होला ?

    What is the weight of body on the Moon's surface if its weight is 150 N on the Earth's surface?

    उत्तर: चन्द्रमाको गुरुत्वप्रवेग पृथ्वीको भन्दा ६ गुणा कम — अर्थात् पृथ्वीको १/६ — हुन्छ । चन्द्रमामा तौल = पृथ्वीमा तौल $\times 1/6$ $= 150 \times 1/6$ $= 25 N$ उत्तर: चन्द्रमाको सतहमा उक्त वस्तुको तौल 25 N हुन्छ । (पिण्ड भने दुवै ठाउँमा उही रहन्छ; तौल मात्र फेरिन्छ ।)

14. प्रश्न १४१ अङ्क

    स्वतन्त्र खसाइको परिभाषा लेख्नुहोस् ।

    Define free fall.

    उत्तर: गुरुत्वाकर्षण बलबाहेक अरू कुनै बल (जस्तै हावाको घर्षण) नलागी वस्तु तलतिर खस्ने गतिलाई स्वतन्त्र खसाइ भनिन्छ । यस्तो अवस्थामा वस्तुको प्रारम्भिक वेग शून्य हुन्छ र यो गुरुत्वप्रवेग g ले समान त्वरणसहित खस्छ — पिण्ड जति भए पनि सबै वस्तु एउटै दरमा खस्छन् ।

15. प्रश्न १४१ अङ्क

    दिइएको चित्रले प्रमाणित गर्ने चापको नियम लेख्नुहोस् । [चित्र: पानी भरिएको गोलाकार भाँडोमा चारै दिशामा नली र पिस्टन (A, B, C, D) जोडिएका; एउटा पिस्टनमा बल F दिँदा बाँकी सबै पिस्टन बराबर बलले बाहिर धकेलिने ।]

    State the law of pressure that can be verified by the given figure. [A, B, C and D are connected; when a force F is applied to one piston, all the rest are pushed out with equal force.]

    

    उत्तर: प्यास्कलको नियम: "बन्द भाँडोमा राखिएको तरल पदार्थको कुनै एक भागमा दिइएको चापको वृद्धि तरलका सबै भागमा नघटी समान रूपमा प्रसारित हुन्छ ।" चित्रमा एउटा पिस्टनलाई थिच्दा चारै दिशाका पिस्टन बराबर बलले बाहिर धकेलिनुले यही कुरा देखाउँछ ।

16. प्रश्न १६१ अङ्क

    अल्टरनेटिङ करेन्ट र समयको सम्बन्ध देखाउने ग्राफ बनाउनुहोस् ।

    Draw a graph to show the relationship between alternating current and time.

    उत्तर: प्रत्यावर्ती धारा समयसँगै साइन तरङ्ग (sine wave) का रूपमा बदलिन्छ: धारा (I) ↑ $+I_{0}$┤ ╭─╮ ╭─╮ │ ╱ ╲ ╱ ╲ │ ╱ ╲ ╱ ╲ 0 ┼─╱───────╲─────╱───────╲────→ समय (t) │ ╲ ╱ ╲ ╱ │ ╲ ╱ ╲ ╱ $-I_{0}$┤ ╰─╯ ╰─╯ │←───── एक चक्र (T) ─────→│ नामाङ्कन: X-अक्षमा समय (t), Y-अक्षमा धारा (I); $I_{0} =$ शिखर मान (peak value); T = आवर्तकाल । व्याख्या: वक्र शून्यभन्दा माथि हुँदा धारा एक दिशामा र तल हुँदा उल्टो दिशामा बग्छ — अर्थात् हरेक चक्रमा धाराको दिशा दुई पटक उल्टिन्छ । नेपालमा आवृत्ति 50 Hz छ, त्यसैले एक सेकेन्डमा यस्ता ५० चक्र पूरा हुन्छन् ।

17. प्रश्न १७१ अङ्क

    इलेक्ट्रोनिक विन्यास $1\text{s}^{2}, 2\text{s}^{2}2p^{6}, 3\text{s}^{2}$ भएको तत्त्व आधुनिक पेरियोडिक तालिकाको कुन समूहमा पर्छ ?

    In which group of modern periodic table does the element having electronic configuration $1\text{s}^{2}, 2\text{s}^{2}2p^{6}, 3\text{s}^{2}$ lie?

    उत्तर: समूह IIA (समूह 2) मा पर्छ । कारण: जम्मा इलेक्ट्रोन $= 2 + 2 + 6 + 2 = 12$, अर्थात् यो म्याग्नेसियम हो । यसको सबैभन्दा बाहिरी कक्ष $(n = 3)$ मा $3\text{s}^{2}$ — अर्थात् 2 इलेक्ट्रोन छन् । मुख्य समूहका तत्त्वको समूह सङ्ख्या संयोजकता इलेक्ट्रोनको सङ्ख्याले तय गर्ने हुँदा यो समूह IIA मा पर्छ । (पिरियड $= 3$, किनभने तीन कक्ष भरिएका छन् ।)

18. प्रश्न १८१ अङ्क

    धातु प्रशोधनमा चुम्बकीय विधि प्रयोग गरिन्छ, किन ?

    Why is magnetic separation used in metallurgy?

    उत्तर: किनभने धाउ र त्यसमा मिसिएको फोहोर (ग्याङ्ग) मध्ये एउटा चुम्बकीय र अर्को अचुम्बकीय हुँदा चुम्बकले तिनलाई सजिलै छुट्याउन सकिन्छ । विधि: पिसेको धाउलाई चल्ने पेटीमा राखिन्छ । पेटीको अन्त्यमा रहेको चुम्बकीय रोलरले चुम्बकीय अंशलाई टाँसेर नजिकै खसाल्छ भने अचुम्बकीय अंश टाढा गएर खस्छ — यसरी दुई थुप्रो बन्छ । उदाहरण: म्याग्नेटाइट (Fe₃O₄) धाउबाट बालुवा र अन्य अचुम्बकीय फोहोर हटाउन यही विधि प्रयोग हुन्छ ।

19. प्रश्न १९१ अङ्क

    ग्लिसिरोलको संरचनात्मक सूत्र लेख्नुहोस् ।

    Write down the structural formula of glycerol.

    उत्तर: ग्लिसिरोल (प्रोपेन-१,२,३-ट्राइअल), अणुसूत्र C₃H₈O₃ : H H H │ │ │ H ── C ─── C ─── C ── H │ │ │ OH OH OH सङ्क्षेपमा: CH₂OH — CHOH — CH₂OH यो तीन कार्बनको शृङ्खलामा तीनओटै कार्बनमा एक-एक OH समूह भएको ट्राइहाइड्रिक एल्कोहल हो ।

20. प्रश्न २०२ अङ्क

    सामर्थ्य (P) = W/t को एकाइगत विश्लेषण गरी मान्यता परीक्षण गर्नुहोस् ।

    Test the validity of power (P) = W/t by unit wise analysis.

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

21. प्रश्न २१२ अङ्क

    यदि तपाईंलाई ट्राकियोफाइटा वर्गमा पर्ने सब डिभिजनका तीन प्रकारका बिरुवाका पात मात्र दिए ती बिरुवाहरूको सब डिभिजन छुट्याउन सम्भव छ ? तर्कसहित लेख्नुहोस् ।

    If you are given only the leaves of three plants belonging to the sub divisions under the tracheophyta, is it possible to identify their sub divisions? Give your logic.

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

22. प्रश्न २२२ अङ्क

    कर्मी मौरी र भाले मौरीबिच एउटा कार्यको आधारमा र लार्भा बन्ने समयावधिको आधारमा फरक छुट्याउनुहोस् ।

    Differentiate between worker bee and drone bee based on the work and time period of formation of larvae.

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

23. प्रश्न २३२ अङ्क

    कृत्रिम गर्भाधान भनेको के हो ? आजभोलि किसानहरू प्राकृतिक रूपमा भन्दा कृत्रिम गर्भाधान गराउन किन मन पराउँछन् ? कुनै एक मुख्य कारण लेख्नुहोस् ।

    What is artificial insemination? Why are farmers attracted towards artificial insemination rather than natural fertilization nowadays? Write any one reason.

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

24. प्रश्न २४२ अङ्क

    एक जना महिलाले लगातार चार छोरी जन्माइन् । उक्त महिला र उनका पति दुवै यस परिस्थितिबाट तनावमा छन् । उनले आफ्नो परिवारलाई यो केवल क्रोमोजोमसँग सम्बन्धित कुरा हो भनेर बुझाउन चाहन्छिन् । यसका लागि उपयुक्त लिङ्ग निर्धारण चार्ट बनाई देखाउनुहोस् ।

    A woman has given birth to four daughters consecutively. She and her husband both are in stress. She wants to explain to her family that this is simply a matter related to chromosome. Show this with suitable sex determination chart.

    

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

25. प्रश्न २५२ अङ्क

    चारओटा (4) भिन्न रक्तनलीहरूको बारेमा तालिका हेरी प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : रगतको प्रकार │ भल्भ हुन्छ │ भल्भ हुँदैन ───────────────────┼─────────────────┼───────────────────────── शुद्ध रगत │ P │ Q ───────────────────┼─────────────────┼───────────────────────── अशुद्ध रगत │ R │ S (क) पल्मोनरी धमनी कुन हो ? (ख) P र R मध्ये पल्मोनरी रक्तसञ्चारमा कुन रक्तनली जिम्मेवार छ ?

    Look at the table for 4 different blood vessels and answer the following: Blood types │ Contains valve │ Does not contain valve ───────────────────┼─────────────────┼───────────────────────── Pure blood │ P │ Q ───────────────────┼─────────────────┼───────────────────────── Impure blood │ R │ S (a) Which one is pulmonary artery? (b) In between P & R which one is responsible in pulmonary circulation?

    

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

26. प्रश्न २६२ अङ्क

    दिइएको जीवको कुनै दुईओटा उपयोगिता लेख्नुहोस् । [चित्र: लामो, खण्डयुक्त र खुट्टाविहीन शरीर भएको गँड्यौला (earthworm) ।]

    Write any two uses of the given organism. [earthworm.]

    

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

27. प्रश्न २७२ अङ्क

    कुनै दुई वस्तुहरूको पिण्ड स्थिर राखेर तिनीहरूबिचको दुरीलाई आधा गर्दा गुरुत्वाकर्षण बलमा के असर पर्छ भन्ने तथ्यलाई समीकरण बनाई व्याख्या गर्नुहोस् ।

    What happens to the gravitational force when masses of two objects kept constant and the distance between them is made half? Explain with suitable equation.

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

28. प्रश्न २८२ अङ्क

    एउटा मैनबत्तीलाई 2 cm केन्द्रीकरण दुरी भएको कन्भेक्स लेन्सको अप्टिकल केन्द्रबाट 3 cm पर राखिएको छ । उक्त लेन्सबाट बन्ने आकृतिको स्थान र प्रकृति देखाउने रेखाचित्र बनाउनुहोस् र उक्त आकृतिको एउटा प्रकृति पनि लेख्नुहोस् ।

    A candle is kept at a distance of 3 cm from a convex lens having focal length 2 cm. Draw the ray diagram to show the position, and state the nature of image formed by it.

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

29. प्रश्न २९२ अङ्क

    एक खगोल वैज्ञानिकले दुई तारापुञ्ज, P र Q अध्ययन गरेछन् जुन एक अर्काबाट टाढा रहेछन् र P तारापुञ्ज पृथ्वीबाट Q तारापुञ्जभन्दा बढी दूरीमा छन् भन्ने कुरा पत्ता लगाएछन् । उक्त जानकारीको आधारमा निम्न प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् । (a) कुन तारापुञ्जको रिसेसनल गति बढी हुन्छ ? (b) P र Q किन एक अर्काबाट टाढा गइरहेका छन् ?

    An astronomer studies two galaxies, P and Q which are very far from each other, and finds that galaxy P is at greater distance from the Earth compared to the galaxy Q. Based on these information, answer the following questions. Which galaxy has a greater recessional velocity? Why are P and Q going away from each other?

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

30. प्रश्न ३०२ अङ्क

    लिथियम, सोडियम र पोटासियम पेरियोडिक तालिकाको कुन समूहमा पर्छन् ? यी तिनैओटा तत्त्वहरू एउटै समूहमा पर्ने र तिनीहरूको संयुज्यता बराबर भएपनि तिनीहरूको रासायनिक सक्रियता फरक हुन्छ, किन ?

    Lithium, Sodium and Potassium belong to which group of the periodic table? Although these three elements belong to the same group and their valence is equal, there is a difference in their chemical reactivity. Why?

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

31. प्रश्न ३१२ अङ्क

    रासायनिक प्रतिक्रियाको दरलाई प्रभाव पार्ने कुनै दुई तत्त्व लेख्नुहोस् ।

    Write any two factors that affect rate of chemical reaction.

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

32. प्रश्न ३२२ अङ्क

    मार्स ग्यासको संरचनात्मक सूत्र लेख्नुहोस् । यसको कुनै एउटा H हटाइ OH राख्दा बन्ने यौगिकको IUPAC नाम के हो ?

    Write the structural formula of marsh gas. Write the IUPAC name of compound formed when one 'H' of the hydrocarbon is replaced by one 'OH'.

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

33. प्रश्न ३३२ अङ्क

    अचार महिनौँसम्म रेफ्रिजिरेटर बिना पनि सुरक्षित राख्न प्रयोग हुने कुनै एक घरेलु खाद्य परिरक्षी विधि लेख्नुहोस् । उक्त परिरक्षी विधिको कुनै एक फाइदा लेख्नुहोस् ।

    Pickles last for months without refrigeration. Write a local preservative method used to preserve pickle. Write one advantage of this preservation method.

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

34. प्रश्न ३४४ अङ्क

    विद्यार्थीहरू अध्ययन, सामाजिक सञ्चार र मनोरञ्जनका लागि स्मार्टफोन, कम्प्युटर र इन्टरनेटको पर्याप्त समय प्रयोग गर्छन् । यी प्रविधिहरूले उनीहरूको दैनिक जीवनमा पार्ने दुई सकारात्मक र दुई नकारात्मक प्रभाव पहिचान गर्नुहोस् ।

    Students spend a significant amount of time using smartphones, computers and the internet for studying, using social media and entertainment. Identify two positive and two negative effects of these technologies on their daily life.

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

35. प्रश्न ३५४ अङ्क

    मुटुको सफा चित्र कोरी निम्न लिखित भागहरूको नामाङ्करण गर्नुहोस् : (a) मुटुबाट फोक्सोमा रगत लाने रक्त नली (b) सबैभन्दा ठुलो धमनी (c) अशुद्ध रगत सङ्कलन गर्ने मुटुको कोठा

    Draw clear diagram of heart and label following parts: Blood vessel that carries blood from heart to lungs. The largest artery. Chamber of heart that collect deoxygenated blood.

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

36. प्रश्न ३६४ अङ्क

    रातो फुल फुल्ने र सेतो फुल फुल्ने केराउबिच प्रजनन् गराउँदा आउने नतिजालाई तालिकामा देखाइएको छ । │ R │ r │ ─────┼─────┼─────┤ R │ RR │ Rr │ ─────┼─────┼─────┤ r │ Rr │ rr │ (a) यो परिणाम कुन वंशसँग सम्बन्धित छ ? (b) उक्त वंशमा रातो र सेतो फूल फुल्ने केराउको फेनोटाइप र जिनोटाइप अनुपात लेख्नुहोस् । (c) शुद्ध रातो फूल फुल्ने केराउको बिरुवाको जिनोटाइप लेख्नुहोस् । (d) उक्त क्रसमा RR र rr पनि प्राप्त भएका छन् । यसले कुन नियम प्रमाणित गर्दछ ?

    A pea plant with red flower and white flower are cross-fertilized and result is shown in the table. │ R │ r │ ─────┼─────┼─────┤ R │ RR │ Rr │ ─────┼─────┼─────┤ r │ Rr │ rr │ To which filial generation does this result belong? Write phenotypic and genotypic ratio of red flowered pea plants and white flowered pea plants. Write the genotype that represents pure red flowered pea plant. RR and rr are also seen in the cross. Which law does it prove?

    

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

37. प्रश्न ३७४ अङ्क

    दिइएको तालिकाको अध्ययन गर्नुहोस् : पदार्थ (Substance) │ विशिष्ट तापधारण क्षमता (Specific heat capacity) ──────────────────┼─────────────────────────────────────────────── A │ $900 J/kg^\circ\text{C}$ B │ $460 J/kg^\circ\text{C}$ C │ $380 J/kg^\circ\text{C}$ (क) प्रत्येक वस्तुको बराबर पिण्ड लिई तताएर समान तापक्रममा पुर्‍याइ हावामा छोड्दा कुन चाहिँ छिटो सेलाउँछ, किन ? (ख) यदि 20 kg पिण्ड भएको वस्तु A लाई $50^\circ\text{C}$ ले तापक्रममा वृद्धि गर्दा कति तापशक्ति आवश्यक हुन्छ ?

    Study the given table. Substance │ Specific heat capacity ──────────────────┼─────────────────────────────────────────────── A │ $900 J/kg^\circ\text{C}$ B │ $460 J/kg^\circ\text{C}$ C │ $380 J/kg^\circ\text{C}$ (a) If equal mass of these objects are heated to the same temperature and exposed in air, which one cools the fastest and why? (b) If the temperature of substance A of 20 kg mass is increased by $50^\circ\text{C}$, how much heat energy is to be supplied?

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

38. प्रश्न ३८४ अङ्क

    एउटा ट्रान्सफर्मरमा सेकेन्डरी क्वाइलको फन्का प्राइमरी क्वाइलको भन्दा 50 गुणा बढी छ । उक्त ट्रान्सफर्मरमा 220 V इनपुट भोल्टेज बनाउँदा त्यस ट्रान्सफर्मरले दिने आउटपुट भोल्टेज कति हुन्छ ? यो कुन किसिमको ट्रान्सफर्मर हो, यस प्रकारको ट्रान्सफर्मर कहाँ प्रयोग गरिन्छ ?

    The number of turns in the secondary coil is 50 times more than that of primary coil. Calculate the output voltage, if 220 V input voltage is passed through this transformer. Which type of transformer is this? Where is such transformer used?

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

39. प्रश्न ३९४ अङ्क

    दिएको किरण रेखाचित्र अध्ययन गर्नुहोस् । [चित्र: टुप्पो माथि भएको प्रिजममा बायाँबाट सेतो प्रकाश पस्छ र दायाँको पर्दामा वर्णक्रम बन्छ । पर्दाको सबैभन्दा माथिल्लो किरण A र सबैभन्दा तल्लो किरण B ।] (a) दिइएको चित्रमा कुन प्रक्रिया देखाइएको छ ? (b) किरण A र B को रङ के हो ? (c) कुन किरण (A वा B) काँच माध्यममा बढी गति हुन्छ ? (d) किरण A भन्दा किरण B बढी बाङ्गिन्छ । यसको कारण के हो ?

    Study the given ray diagram. Which process is shown in the given diagram? What is the colour of the rays A and B? Which ray has more speed (A or B) in the glass medium? (d) Ray B bends more than ray A. What is the reason for this? Ray B is bending more than Ray A. What is the reason for this?

    

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्

40. प्रश्न ४०४ अङ्क

    दिएको चित्र अध्ययन गर्नुहोस् : [चित्र: छड्के राखिएको परीक्षण नलीमा NH₄Cl + Ca(OH)₂ को मिश्रण तताइँदै छ । निस्केको ग्यास 'X' टावर हुँदै गएर उल्टो पारिएको ग्यास जारमा जम्मा भइरहेको ।] (a) ग्यास जारमा कुन ग्यास जम्मा भइरहेको छ ? (b) यस ग्यासलाई ग्यास जारमा जम्मा गर्नुअघि 'X' टावरमा नपठाई सिधै पठाएको भए के हुन्थ्यो ? (c) प्रयोगशालामा यस ग्यास बनाउने सन्तुलित रासायनिक समीकरण लेख्नुहोस् ।

    Study the given diagram. Which gas is being collected in gas jar? What would happen if this gas is directly sent to gas jar without passing tower X? (c) Write the balanced chemical equation for preparing this gas in the laboratory. Write the balanced chemical equation of the gas prepared in laboratory.

    

    हल गरिएको उत्तर र अङ्क विभाजन हेर्नुहोस्: GyanMul Prep मा निःशुल्क अभ्यास गर्नुहोस्